Prof. Dr. Oğuz Karakartal, 1821 Mora İsyanı sırasında yaşanan katliamları ve Avrupa’nın sürece yönelik tutumunu detaylarıyla anlattı.
Prof. Dr. Oğuz Karakartal, 1821 yılında Mora Yarımadası’nda başlayan isyan sürecinde Müslüman Türklerin ve Yahudilerin maruz kaldığı şiddet olaylarını ve tarihsel arka planı analiz etti. Yaklaşık 300 yıl boyunca Osmanlı idaresinde Türk, Yahudi ve Yunanlıların bir arada yaşadığı bölgedeki toplumsal yapı, 19. yüzyılın başlarında Avrupa devletlerinin ve Rusya’nın müdahalesiyle değişime uğradı.
Karakartal’ın aktardığı verilere göre, bölgede yaklaşık 3 bin 500 Osmanlı askeri bulunurken, isyancı grupların sayısı 15 bine ulaştı. Tripoliçe kentine sığınan sivil halk, Rum çetelerin sistematik saldırılarına maruz kaldı. O dönemde Türk ve Yahudi nüfusuna yönelik gerçekleştirilen katliamlar, mezarların tahrip edilmesi ve zorunlu göç uygulamalarıyla bölgedeki demografik yapı kökten değiştirildi.
İsyan sürecinde Rum piskopos Germanos’un başını çektiği dini figürlerin, Türk karşıtı söylemleri teşvik ettiği ve saldırılara katılanlara dini vaatlerde bulunduğu belirtildi. Avrupa kamuoyunda ise Lord Byron ve Victor Hugo gibi isimlerin Yunan bağımsızlık hareketine destek verdiği, bölgedeki şiddet olaylarının ise bazı çevrelerce kültürel bir aydınlanma olarak sunulduğu ifade edildi.
Osmanlı devlet yönetimi, olayların toplumsal bir infiale yol açmaması amacıyla Anadolu’daki Rum vatandaşların korunması için haber akışını kısıtlama yoluna gitti. Karakartal, Mora’da yaşananların daha sonra Girit, Balkanlar ve Kıbrıs gibi coğrafyalarda tekrarlanmak istendiğini, ancak bu sürecin bölgedeki Türk varlığına yönelik sistematik bir politika haline getirildiğini vurguladı.
