41 yıllık ömrünü Türk dünyasına adayan Enver Paşa’nın askeri başarıları, Kafkas İslam Ordusu’nun kuruluşu ve şehadetine uzanan yaşam öyküsü.
1881 yılında İstanbul’da dünyaya gelen Enver Paşa, kısa ömrüne sığdırdığı askeri ve siyasi hamlelerle Türk tarihinin en tartışmalı ve etkili figürlerinden biri oldu. 41 yıllık yaşamı boyunca Osmanlı Devleti’nin kaderini şekillendiren kritik görevlerde bulunan Paşa, özellikle Kafkasya ve Türkistan coğrafyasındaki faaliyetleriyle tanındı.
Askeri kariyerine Trablusgarp ve Balkan Savaşları’ndaki başarılarıyla yön veren Enver Paşa, 33 yaşında Harbiye Nazırı ve Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Reisi oldu. 1914 yılında Naciye Sultan ile evlenerek Osmanlı hanedanına damat olan Paşa, 1. Dünya Savaşı sürecinde Sarıkamış Harekatı’nı yönetti. Almanya ile olan diplomatik gerilimlere rağmen Azerbaycan’ın bağımsızlığı için stratejik adımlar attı.
Azerbaycan lideri Mehmet Emin Resulzade’nin yardım çağrısı üzerine Enver Paşa, 1918 yılında Kafkas İslam Ordusu‘nu kurdurdu. Bölgedeki Bolşevik ve Ermeni güçlerine karşı yürütülen harekat sonucunda Bakü özgürlüğüne kavuştu. Hayatının son dönemini Türkistan’da bağımsızlık mücadelesine adayan Paşa, 4 Ağustos 1922’de Kurban Bayramı’nın ilk günü Çegan Tepesi’nde girdiği çatışmada şehit oldu.
Tacikistan’da defnedilen Enver Paşa’nın naaşı, 1996 yılında Türkiye’ye nakledildi. 9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’in katıldığı askeri törenle Abide-i Hürriyet Tepesi’ne defnedilen Paşa, silah arkadaşları Talat Paşa ve Mahmut Şevket Paşa’nın yanında ebedi istirahatgahına yerleştirildi.
