Sıfır Atık Vakfı, Van Valiliği, Bitlis Valiliği, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Bitlis Eren Üniversitesi ile Van ve Bitlis Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüklerinin iş birliğinde düzenlenen “Gelecek İçin Van Gölü Havzası – Ortak Akıl Platformu / Van Gölü Havzası Sürdürülebilir Gelecek Çalıştayı”, Van’da geniş katılımla başladı.

Türkiye’nin en önemli doğal yaşam alanlarından biri olan Van Gölü Havzası’nın geleceğinin ele alındığı çalıştayda kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri bir araya geldi. Programın açılışında “Van Gölü Havzası 2026 Durum Raporu” paylaşılırken, ardından protokol konuşmaları gerçekleştirildi.

Açılış programında Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürü Fatih Turan, AK Parti Van Milletvekili Kayhan Türkmenoğlu, Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve 23. Dönem Van Milletvekili Gülşen Orhan, Bitlis Valisi Ahmet Karakaya, Van Valisi Ozan Balcı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakan Yardımcısı Burak Demiralp konuşma yaptı.

Ağırbaş: Van Gölü Havzası’nın 2050 vizyonunu birlikte inşa edeceğiz

Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, Van Gölü Havzası’nın Türkiye’nin en önemli doğal ve medeniyet miraslarından biri olduğunu belirterek, 2020 yılında Emine Erdoğan’ın himayelerinde başlayan çalışmaların bugün daha geniş bir iş birliğiyle sürdürüldüğünü söyledi.

Çalıştayın Van Gölü tarihindeki en kapsamlı toplantılardan biri olduğunu ifade eden Ağırbaş, farklı bakanlıkların yanı sıra valilikler, üniversiteler ve çok sayıda paydaşın aynı platformda buluştuğunu belirtti.

Ağırbaş, “Ortak akıl, bilimsel yaklaşım ve güçlü kurumlar arası iş birliği ile Van Gölü Havzası’nın 2050 Vizyonu’nu hep beraber inşa etmeye başlıyoruz” dedi.

Dünyanın ciddi bir çevre felaketi riskiyle karşı karşıya olduğunu belirten Ağırbaş, Sıfır Atık Vakfı’nın yakın zamanda plastik raporunu açıklayacağını ve atık ithalatı konusunda da önemli değerlendirmeler yapacağını söyledi.

Van Gölü’nün bölgesel kalkınma açısından önemine dikkat çeken Ağırbaş, Türkiye’nin su fakiri ülkeler arasında bulunduğunu belirterek sulak alanların korunması gerektiğini vurguladı.

Ağırbaş, vatandaşların çeşmelerden akan suyu içebilmesi amacıyla yeni aparatlar geliştirdiklerini belirterek, su kaynaklarının gelecek nesillere aktarılmasının zorunlu olduğunu ifade etti.

Türkiye’de 9-20 Kasım tarihlerinde düzenlenecek COP31 Zirvesi’ne de değinen Ağırbaş, Van Gölü Havzası’nda yürütülen çalışmaların zirvede dünyaya iyi uygulama örneği olarak sunulmasının hedeflendiğini söyledi.

Çevre Yönetimi Genel Müdürü Fatih Turan ise iklim krizi ve kuraklık eğilimlerinin Van Gölü Havzası üzerindeki baskıyı artırdığını belirtti.

Van Gölü özelinde yürütülecek çalışmaların hem bölgesel su güvenliğine katkı sağlayacağını hem de Türkiye’nin COP31 hedeflerini güçlendireceğini ifade eden Turan, havzanın geleceğinin iklim değişikliği, su güvenliği ve sürdürülebilir kalkınma perspektifiyle ele alınacağını söyledi.

AK Parti Van Milletvekili Kayhan Türkmenoğlu da Van’ın 17 göl ve sulak alanın bulunduğu bir şehir olduğunu belirterek, çalıştayın bölgenin 2050 projeksiyonunun oluşturulması açısından son yılların en önemli toplantılarından biri olduğunu söyledi.

Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve 23. Dönem Van Milletvekili Gülşen Orhan ise Van Gölü’nün küresel iklim değişikliği ve kirlilik baskısıyla karşı karşıya olduğunu belirterek, 2020 yılında Emine Erdoğan’ın himayelerinde başlatılan çalışmalar kapsamında önemli mesafe alındığını söyledi.

Van Gölü için 12 milyar liralık çalışma

Van Valisi Ozan Balcı, Van Gölü’nün yalnızca doğal bir zenginlik değil, aynı zamanda ekonomik, sosyal ve kültürel açıdan da büyük önem taşıdığını belirtti.

[eii post_id=”630″ theme=”1″]

Balcı, Van’da 50 milyar liralık sağlık, 25 milyar liralık eğitim yatırımı bulunduğunu, 3,5 milyon meyve fidanının dikildiğini ve Eski Van Şehri’nin yeniden ayağa kaldırıldığını söyledi.

Van’da 5 milyar lira değerinde biyolojik atıksu arıtma tesisi ile 3 milyar lira değerinde katı atık bertaraf tesisi bulunduğunu belirten Balcı, Van Gölü Koruma Havzası Eylem Planı kapsamında yapılan çalışmaların toplam değerinin 12 milyar liraya ulaştığını ifade etti.

Bitlis Valisi Ahmet Karakaya da Van ve Bitlis’in aynı havzanın ortak değerlerini ve sorunlarını paylaştığını belirterek, Sıfır Atık Vakfı’nın sürece yeni bir güç kattığını söyledi.

Van ve Bitlis’e 1 milyar liranın üzerinde destek

Van Gölü Havza Koruma Eylem Planı kapsamında 2020 yılından bu yana atıksu yönetimi, katı atık yönetimi ve gölün korunmasına yönelik çalışmalar yürütülüyor.

Mart 2020’de Van’da belediye nüfusunun yalnızca yüzde 38,4’üne atıksu arıtma hizmeti verilirken, bu oran 2025 itibarıyla yüzde 98,9’a yükseldi. Bahçesaray Atıksu Arıtma Tesisi’nin tamamlanmasıyla oranın yüzde 100’e çıkarılması hedefleniyor.

Van Gölü Havzası genelinde ise atıksu arıtma oranı yüzde 99,8’e ulaştı. Van Entegre Katı Atık Bertaraf ve Enerji Üretim Tesisi hizmete alınırken, sıfır atık çalışmaları kapsamında Van ve Bitlis’te yaklaşık 270 bin kişiye eğitim verildi.

2 milyon 140 bin metreküp dip çamuru temizlendi

Van Gölü’nde bugüne kadar yaklaşık 2 milyon 140 bin metreküp dip çamuru temizlendi. Böylece planlanan çalışmanın yüzde 77’si tamamlandı.

Dere ıslahı, dip tarama, arıtma çamuru yönetimi ve çevresel altyapı yatırımlarına yönelik çalışmaların da plan doğrultusunda sürdüğü bildirildi.

Van Gölü, 2022 yılında “Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı” statüsüyle doğal sit alanı ilan edilerek koruma altına alınmıştı.

İkinci gün tematik masa çalışmaları yapılacak

Çalıştay kapsamında katılımcılar, Van Gölü Havzası’ndaki çevre altyapı yatırımlarını ve sürdürülebilir uygulamaları yerinde incelemek üzere teknik ziyaretler gerçekleştirdi.

İki gün sürecek çalıştayın ikinci gününde ise iklim, su ve ekosistem, mekânsal planlama ve yaşam kalitesi, ekonomik kalkınma ve kültürel değerler ile yönetişim ve gelecek vizyonu başlıklarında tematik masa çalışmaları yapılacak.

Çalıştay sonunda hazırlanacak sonuç raporuyla su kaynaklarının korunması, doğal yaşamın güçlendirilmesi, iklim değişikliğine dirençli havza yönetiminin geliştirilmesi ve Van Gölü Havzası’nın sürdürülebilir geleceğine ilişkin bir yol haritası oluşturulması hedefleniyor.